Vòts contra era barbàrie

En memòria d'Isaías Carrasco


Dempús der atemptat d'aué, deven un imperatiu aumplir es urnes de vòts. ETA mos a arruïnat era alegria qu'ager visquerem quauqu'uns de nosati ena hèsta grana deth PSC en Palai Sant Jordi, e per tant dera democràcia, mès non mos empedirà pas de reafirmar-mos ena volentat inequivòca de que sonque era paraula ei valida entà garantir era conviuença democratica.

Ena politica democratica non i caben n'eth terror n'era coaccion n'era menaça ne tanpòc aquest terrorisme verbau d'escala petita basat en ensult, ena difamacion, en atac personau. Sonque era paraula, sonque era paraula razoada, sonque era paraula razoada contraposada ar auta paraula razoada, sense era quau non i aurie pluralisme, açò ei, democràcia.

Eth triomf ei nòste, tanplan que òc, pr'amor qu'auem, des d'opcions ideologiques dispariones, era paraula e eth vòt. ETA vò eth boicòt e era abstencion. Eth descrèdit dera democràcia parlamentària. Mès non ac artenherà. Mos a arruïnat era alegria d'ager e, çò qu'ei piri, se mos a emportat -vilment, lordament- era votz, era paraula, d'un ciutadan socialista, d'un companh basc comprometut damb es ahèrs publics, mès non pas er exemple deth sòn compromés democratic en un contèxte de terror politic.

Eth sòn compromés dificil e valent refortilhe era illusion d'ager en Palai Sant Jordi, pr'amor que, mès enlà des petites misèries, des interèssi particulars, exprèsse era illusion collectiua e imparabla per un projècte comun, en aguest cas eth deth Partit Socialista, per un projècte, per tant, centenari, consolidat ath long deth temps. Eth sòn compromés dificil e valent refortilhe era illusion deth Sant Jordi per un modèu concrèt de societat, per uns valors (de respècte e de conviuença, de justícia redistributiva e d'igualtat d'oportunitats), pr'amor que, totun, eth socialisme ei tanben un sentiment, qu'aué idòle contra era barbàrie que li a tocat patir.

Non i a color

Resulte inversemblant de mantíer era divina equidistància dempús des cara a cara des candidats a president deth govèrn centrau. Zapatero e Rajoy contrapòsen dus projèctes disparions entara governabilitat d'Espanha.

A despièch de qu'eth candidat dera dreta non parle de futur, ei facil endonviar ua prepausa de retraïment (en drets sociaus e civics), que va dera concepcion centralista der Estat a un modèu neoliberau de societat. Aguest modèu incidís ena reduccion dera despena publica, reconeishuda peth madeish Rajoy en darrèr debat, e a coma principau victima ath ciutadan feble que sonque le demore era politica entà auançar ena vida, coma rebrembe eth sindic d'Aran en sòn blòg.

En çò que tanh a Aran, cau rebrembar un còp mès qu'eth PP s'a plaçat damb tota claredat contra era nòsta lengua e contra eth nòste país, pr'amor qu'a recorrut en Tribunau Constitucionau es articles que reconeishen era nòsta realitat occitana de territori istoric laguens de Catalonha e era oficialitat der aranés-occitan en ensem de Catalonha. Ei plan grèu aguest posicionament pr'amor que retrotè ar aranés, lengua minorizada, as tempsi en qué se consideraue ua parla e desarme er exercici deth nòste autogovèrn en negar a Aran era obvietat de realitat occitana damb singularitat pròpria. Totun, encara ei mès grèu qu'aguest atac age cobertura politica en ajuntament de Vielha damb es "campeons" deth nacionalisme aranés. ¿Damb quina legitimitat pòt Convergéncia impartir leçons de país quan es sòns sòcis de govèrn mos nèguen exercir er autogovèrn damb normalitat?

Entà Zapatero, eth reformisme constituís era sua mèrca politica. "Integralisme ena finalitat, gradualisme ena aplicacion. Aguesta ei era tèsi deth reformisme sociau", poderie èster eth lèma que la sintetize, segontes es paraules que ja utilizèc Josep Carner en tot parafrasejar un editoriau de La Publicitat qu'analizaue eth programa deth Partit Socialista Unificat d'Itàlia. Deuie córrer er an 1925. "Mès -higie Carner- aquera qu'a d'èster era tèsi de tota politica democratica". De tota politica sociaudemocratica que, coma eth projècte de Zapatero, mos permet d'auançar damb ua inversion publica pro potenta coma tà qu'es mès fèbles non demoren desprotegidi, en tot estiéner ath còp drets civis e sociaus, graduaument, damb er objectiu "integrau" de garantir era igualtat d'oportunitats.

Eth projècte de gasificacion dera Val d'Aran respon ad aguest objectiu, ja que mos assegure, tanben as aranesi, aluenhadi de tot, era possibilitat de melhorar es servicis publics de cada larèr. Dera madeisha manèra qu'era dubertura deth nau tunèl de Vielha (a despièch des polemiques) e er estudi dera melhora dera N-230 enquia França son uns imperatius que garantissen eth nòste dret a disposar d'ues infraestructures modèrnes e segures. Ath delà, a estat damb eth govèrn de Zapatero qu'eth Conselh Generau a pogut signar eth prumèr convèni bilaterau damb er Estat entà aplicar un plan de desestacionalizacion deth torisme damb era finalitat d'internacionalizar era nòsta ofèrta coma destinacion de montanha. Projèctes que son de besonh de seguir en ensem d'un projècte globau de reformisme sociau e territoriau que sonque mos pòt assegurar aué er equip deth president Zapatero.

Era (in)dependéncia de Kosovo

Sincèrament, non veigui clara era (in)dependéncia de Kosovo, pr'amor que, mès enlà de que m'estimi mès era liura apertiença a projèctes comuns interdependents, era sua a estat ua declaracion de dependéncia, coma remèrque aué quauque analista (Andrés Ortega en El País). Dependéncia d'Estats Units, tanplan que òc. Mès tanben dependéncia dera màfia, des corruptèles: dera dròga, dera prostitucion e des armes. Dependent d'un prumèr ministre coneishut coma Era Sèrp qu'a coma unic merit eth de parlar er anglés damb fluïdesa. Producte dera darrèra guèrra balcanica e dera criminalitat de Milosevic, Kosovo ei aué un enclau mafiós que non produsís arren e qu'a artenhut era sua (in)dependéncia sense er acòrd des parts.

Mentretant, era Union Europèa pague era dependéncia d'aguest estat insostenible, frut amarg d'un fracàs collectiu e vergonhós. Kosovo auie enquiàs ans vint ua majoria sèrbia qu'invertic Mussolini damb era Grana Albània. "¿Qué hacemos cuando un territorio cambia de habitantes? ¿Construimos estados según el sueño neocon, a partir de las creencias?", se preguntaue Gregorio Morán en ¡Al fin, un Estado mafioso! (La Vanguardia, 12 de gèr). ¿Qué cau hèr alavetz damb es 120.000 serbiokosovars? ¿Cau que se separen ath còp de Kosovo entà seguir amassadi damb Sèrbia? Morán se mostraue contundent: "Ni es el derecho a decidir, ni la autodeterminación, ni la identidad albanesa, ni demás zarandajas que nos inventemos. La creación del estado de Kosovo es una decisión de Estados Unidos de América, que desde 1992 se propuso convertir Albania en su cabeza de puente hacia el sudeste de Europa". Sincèrament, me còste compréner era nòsta satisfaccion.

'Raptus' de Velázquez

Non pogui deishar de hèr mencion ar esclau que m'a deishat era exposicion Fábulas de Velázquez, que podetz visitar enquiath 24 de hereuèr en Musèu deth Prado. En era se gahe plan lèu era subtilesa e complexitat deth pintor deth Sègle d'Aur. Neurida d'òbres deth musèu de Madrid mès tanben d'ues autes institucions coma era National Gallery de Londres o tanben deth MNAC, era mòstra ei un recorrut pes interèssi tematics der artista atau coma dera evolucion dera sua tecnica narrativa e des influéncies d'uns auti pintors, quauqua òbra des quaus tanben s'expòse entà contextualizar eth sòn trabalh. Rubens a un papèr plan destacat, segontes reflectís era exposicion. E tanplan, un crebacòr m'a estabornit en retrobar-me damb eth joen dera cistalha de frutes de Caravaggio dempús d'un an que l'auessa descubèrt ena Galleria Borghese de Roma.

De tota manèra, m'interèsse destacar eth sens dera òbra d'art que te gahe e t'empedís d'expressar-la entà esvitar-ne eth sòn esvaniment, futiu se voletz. Non sabi, me passe tanben damb Bach, per exemple. Ei coma se çò qu'eth pensament non pòt díder, er art ac volgue suggerir sense que totun ath mistèri l'afècte. Ei a díder, Velázquez, Bach, se mos apròpen en objècte exposat, ena sonoritat estructurada, e mos apertien, dilhèu pera intuïcion, dilhèu pera consciéncia. Eth cas ei que, coma es poètes, coma Hölderlin, mos enlumènen talament que ja non i veiram dera madeisha manèra jamès plus.

Ena escèna vulgar de premanir eth minjar ena nòsta vida vidanta, Velázquez daurís ua hièstra a on compareish era Paraula hèta òme ena preséncia de Marta e Maria (veir imatge). Sense qu'ath mistèli l'afècte. ¿Quina estonanta afectacion mos dèishe en madeish lòc de forma que jamès le tornaram a reconéisher coma tostemp le reconeisherem? Jesús que daurís era hièstra a on parle a Marta e Maria. Ei un raptus! Non pas ua demostracion, senon ua invitacion a gahar era esséncia. A balhar-mos, a èster, pr'amor qu'en emergir era òbra d'art pera volentat receptora compareishen es ents, çò que son e coma son, e en aquerò i a un devier, un apararéisher d'un lampit, dera vertat... e alavetz era vertat vierie a èster forma. Forma de lampit.

Conselh de Terçon, conselh de proximitat

Eth 29 de gèr s'amassèc eth prumèr Conselh de Terçon en Irissa d'ençà dera sua recuperacion. Aguest ei un conselh especiau qu'istoricament a format part der entramat institucionau deth Conselh Generau d'Aran e qu'aué se materialize coma espaci de trobada enter era administracion deth Conselh damb es administracions locaus deth terçon (ajuntaments e pedanies) entà abordar de mès apròp es ahèrs qu'afècten mès dirèctament as ciutadans (lordères, accèssi as nuclèus, eca.)

Era prumèra amassada a suposat era constitucion d'aguesta figura institucionau en sègle XXI e a servit entà veir es possibilitats que mos pòt balhar en benefici dera governança deth país. Era atenta participacion de fòrça ciutadans qu'i an assistit a despièch dera ora (dètz deth maitin) e eth sincèr dialòg public enter eth sindic Francés Boya e eth conselhèr de terçon e alcalde de Es Bòrdes, Francés Medan, a exemplificat era volentat deth Govèrn d'apropar-se as ciutadans atau coma deth món locau entà hèr arribar es sues demanes e inquietuds ara maxima institucion mejançant un esturment permanent, qu'en sòn prumèr pas mos a aufrit ua interessanta inspiracion entath rebastiment der espaci public pr'amor que centralize en eth ciutadan era dimension dera vida collectiva e dera sua expression mès cabau: era politica.

Era conducta de Joan Ramon Colomines atempte contra era dignitat des persones

1. Ère previsibla ua fòrta critica deth mèn antecessor en cargue de Cap de Comunicacion deth Conselh Generau d'Aran. Podia demorar ua critica legitima deth tipe "era politica comunicativa deth nau Govèrn ei erratica" o, degut ara mia joenessa, "ei frut dera inexperiéncia", eca. Ère previsibla, per tant, en encastre deth mèn trabalh public ath capdauant deth Gabinet deth Sindic e dera Comunicacion deth Conselh, non pas en eth dera mia vida privada.

2. Tanben ei vertat que se campam es antecedents deth personatge arren de constructiu se podie demorar. Mès encara quan m'è trobat damb un Servici de Comunicacion e Premsa inexistent, qu'è agut de començar de zèro, en tot crear equipe, en tot tornar era confidança a persones plan valides qu'ac demòstren dia a dia e que demorèren acornerades peth despotisme deth personatge en qüestion.

3. Eth senhor Joan Ramon Colomines ei aué un professionau totaument desprestigiat, qu'enquia a perdut era confidança des que lo possèren en anteriors etapes. En tot aguest temps, non è trobat ne ua soleta bona referéncia de Colomines n'en es encastres institucionaus, n'administratius ne tansevolhe dera comunicacion. Ath senhor Colomines non lo vòlen ne en Andòrra! Ei mès, tot çò qu'a tocat eth personatge en qüestion ac a hèt fracassar, coma er anterior govèrn aranés, coma era publicacion de Eth Diari, deth quau a contrèt deutes qu'encara a de pagar. Semble razoable que tot çò que pogue vier dera man de Colomines age futur zèro.

4. Qué les demore ad aqueri qu'an perdut tot tipe de credibilitat? Er ensult, era calúmnia, er atac personau. Colomines n'ei un expèrt, non coneish un aute metòde qu'eth dera desqualificacion en tot atemptar contra era dignitat e enquiara vida privada des persones, sense miraments, implacablement, brutaument.

5. Aué m'a tocat. E ac a hèt damb un materiau plan sensible: eth dera mia condicion sexuau, que mèrque pregonament as persones que mos sabem part d'ua minoria, qu'auem patit tot tipe de vexacions e umiliacions, especiaument ena etapa de descurbiment, en aqueri moments que non pòdes acceptar damb naturalitat era tua diferéncia pr'amor qu'eth tòn entorn ei ostil. Fòrça viatges pensi en tot exagerar: "Qué facil auesse estat tot coma eterosexuau!". Mès dempús cargues damb era crotz des incomprensions e sages d'amiar era tua condicion damb tota normalitat e tranquillitat, atau coma ès, sense disfraci.

6. Senhor Colomines, voi que li quede ben clar: exercisqui era mia omosexualitat coma me platz, liurament. Mentre non afècte ath mèn trabalh public, vosté non a arren a díder en aguest ahèr, e se cerque planes de contactes gais, li en pogui recomanar de fòrça melhors qu'era de http://www.bakala.org/. Totun, segontes se despren deth sòn pòst, ¿quina estonanta e pervèrsa concepcion a vosté des planes de contactes? ¿Non serà frut dera sua vision estonanta e pervèrsa dera omosexualitat? Aguesti espacis non son ne boni ne dolents, depen der usatge que ne volgues hèr. M'estimi mès non saber-ne eth sòn.

7. En tot cas, senhor Colomines, i a ua diferéncia notabla damb vosté: en totes es mies relacions damb es persones (laboraus, politiques, amistoses, sexuaus, amoroses: totes es que volgue imaginar) impère tostemp es principis irrenunciables deth respècte e dera alteritat, que non sonque supòse respècte senon reconeishement der Aute, e encara mès en moments de complicitat e empatia. ¿Sap ce qu'ei eth respècte as persones, ara sua privacitat, ara sua dignitat? ¿Ne tansevolhe li sòne?

8. Sabem qu'eth senhor Colomines ei isolat ena sua actitud desqualificadora damb quate hooligans immoraus coma eth que li arrissen es gràcies e que, çò de mès preocupant, an de viatges era sua reverberacion en blògs "amics" dera oposicion politica. Demori qu'aguesta se desmarque non sonque des barbaritats der exnaut cargue deth govèn de CDA, senon des autes que recuelhen espacis que se diden propèrs a Convergéncia e qu'an adoptat era madeisha estratègia d'atemptar contra era dignitat des persones.

9. Non voleria acabar sense arregraïr plan pregonament es mòstres de supòrt des amics, companhs, de gent d'Unitat d'Aran, mès tanben -e ac avalòri plan- de gent de Convergéncia Democratica Aranesa, de ciutadans sense militància e de fòrça gent que ne tansevolhe coneishi. Gràcies de tot còr, pr'amor que m'encoratjatz a reforçar era mia militància deth cap tath país, de compromés public, atau coma era mia renauida militància a favor dera libertat e dera dignitat des persones, especiaument dera empancipacion des minories sexuaus. A lèu!

Es extrems que possen

Reaument, eth president Zapatero a agut ua legislatura plan dificila. En un extrem, a agut era pression des nacionalismes periferics, sustot eth catalan, damb era ajuda bric menspredabla d'un excompanh de partit, eth president Pasqual Maragall, de bracet damb era pinça ideologica dejà asfixianta en Catalonha que formen CiU e ERC. Cau avertir un còp mès qu'aguesti guanhen dia a dia eth combat des idèes gràcies en bona part ath còp de man des mejans publics de comunicacion (TV3 e Catalunya Ràdio), enquiath punt que çò que non sòne a independentisme en univèrs mediatic catalan semble frut d'un pensament fèble e feniant.

En aute extrem, era brutalitat deth PP, qu'a exercit era oposicion mès incivica, irresponsable e desproporcionada que se pogue rebrembar. Melhor dit, era dreta espanhòla non a exercit era oposicion, senon qu'a lançat ua ofensiva desestabilizadora pr'amor que jamès a acceptat era pèrta deth podèr per mejans electoraus, e encara mens en moments d'egemonia politica clara. Era defenestracion d'Alberto Ruiz-Gallardón certifique era deriva extremista que desmentís eth camin tara moderacion per motius electoraus. Eth PP represente aué ua dreta guerrilhèra, respectuosa en generau damb es principis centraus deth parlamentarisme, mès democraticament inescrupulosa e fòrça mau educada. Mentre non s'omològue damb eth centredreta europèu, eth PP non pòt auer cap responsabilitat ena governacion d'Espanha.